امروز : سه شنبه 21 آذر 1396
today : Dec 12 2017
Persian Arabic English

مقدار تولید گچ ساختمانی در جهان:

بر اساس اطلاعات موجود مقدار تولید سنگ گچ هر سال در دنیا به مقدار قابل توجهی افزایش می­یابد. تولید گچ در سالهای 2006 به 125 میلیون تن در دنیا رسید که در مقایسه با تولید گچ در سال 1973 بیش از 258 % افزایش داشته است. امروزه تولید گچ فقط از سنگ گچ طبیعی نبوده بلکه به مقدار زیادی گچ شیمیایی حاصل از دودهای خروجی صنایع مختلف تولید می­شود بخصوص کشورهای مانند ژاپن که فاقد معدن سنگ گچ طبیعی هستند.

مقدار تولید گچ ساختمانی در جهان با استفاده از دونوع ماده اولیه مقدار تولید*1000تن

2001                 105195

2002                 110638

2003                 113855

2004                 119941

2005                 121958

2006                 125485

 

روش های مختلف تولید گچ:

امروزه در صنعت تولید گچ روشهای مختلفی وجود دارد که مهمترین روش پختن گچ با استفاده از کوره پخت اتوماتیک می­باشد. البته هر کدام از روشهای تولید گچ مزایا و مضراتی دارد که کارخانجان گچ نسبت به تولید نوع محصول خود روشهای متفاوتی انخاب میکنند.

 
بتن گچی:

بتن گچی از مخلوط کردن شن و ماسه بادی یا خرده ها و تراشه های چوب یا دانه های سنگی مصنوعی و انواع توری های مختلف با دوغاب گچ به دست می آید.

 
تخته گچی:

از سه لایه تشکیل شده است. لایه داخلی آن گچ معمولی است که به وسیله تار شیشه، خمیر کاغذ و نظایر آن مسلح شده است. طرفین این لایه گچی با کاغذ مخصوص صنعتی (کرافت) پوشانده شده است که علاوه بر پوشش خاصیت مسلح کردن به تخته گچی می دهد. تخته گچی بعنوان آستر در اندود کاری ها مصرف می شود. همچنین عایق حرارتی بوده و دارای خاصیت اکوستیکی می باشد و در برابر آتش مقاوم می باشد

 
گچ سبک:

برای ساخت دیواره و تکه های گچ سبک، به ملات گچ نرمه کاه، پوسته برنج، پوشال، باگاس، خاک اره، پرلیت و ورمیکولیت منبسط شده و سایر دانه های سبک معدنی یا آلی می افزایند. گچ سبک دارای خاصیت عایق حرارتی بوده و جاذب صدا است، افزون بر اینها مقاومت خوبی در مقابل آتش سوزی دارد.

 

استاندارد گچ ساختمانی:

استاندارد های ملی فرآورده های گچی و وابسته به صنعت گچ

 

معیارها و مشخصات فنی مصرف انرژی حرارتی و الکتریکی در فرآیند تولید گچ   8666

گچ ، گچ های ساختمانی و اندودهای گچی آماده / قسمت اول ، ویژگی ها  1 - 12015 (استاندارد گچ سفیدکاری و گچ خاک سمنان)

گچ ، گچ های ساختمانی و اندودهای گچی آماده / قسمت دوم ، روش آزمون  2 - 12015

گچ ، صفحات روکش دار گچی / روش آزمون  8050

مصالح ساختمانی ، واژنه نامه گچ و فرآورده های گچی و سامانه وابسته  10740

گچ ، اجزای قالب بندی فلزی برای سامانه های صفحات روکش دار گچی  13035

گچ ، مواد درزبندی برای صفحات روکش دار گچی / تعاریف ، الزامات  و روش های آزمون  12807

بلوک گچی  2786

ویژگی های سنگ دانه های معدنی مورد استفاده در گچ ساختمانی  5033

گچ ، پانل های مرکب صفحات روکش دار گچی  12805

گچ ، صفحات روکش دار / ویژگی ها  7830

سقف پوش گچ  1161

گچ بری های پیش ساخته 3838

محصولات گچ دندانپزشکی  2792

بتن گچی  5032

گچ استریش 5031

وزن مخصوص گچ ساختمانی

وزن مخصوص گچ برحسب ريزي ودرشتي دانه و همچنين لرزيده و نلرزيده آن متفاوت است و بطور کلي وزن مخصوص گچ از 85/ تا 1/4 تن برمتر مکعب مي باشد

 

گچ بتا:

از آنجا كه در صنايع چيني بهداشتي ايران، ريخته گري به روش دوغابي سنتي انجام مي گيرد، لذا قالب هاي گچي نقش اساسي در كيفيت محصول نهايي دارند. بنابراين قالب هاي گچي در ا ين صنعت از نظر طول عمر، جذب آّب و سطح تمام شده داراي اهميت ويژه اي مي باشند كه بهينه سازي اين پارامترها، به يك سري عوامل موثر ذاتي گچ همچون استحكام، دانه بندي، جذب آب، ضريب نفوذ پذيري، سياليت و زمان گيرش گچ قالبسازي، و همچنين برخي شرايط ساخت قالب گچي مانند دور همزن، مدت زمان همزدن، دما ي آب، سختي آب و نحوه خشك كردن قالب بستگي دارد. در اين تحقيق ، ابتدا به بررسي و يژگي هاي ذاتي گچ و اثر آن بر كيفيت قالب پرداخته شده است و پس از انتخاب گچ مناسب، اثر عوامل حين ساخت، مورد بررسي قرار گرفت و سپس با توجه به امكان تغيير اين پارامترها، قالب گچي با و يژگي ها ي مناسب جهت توليد چيني بهداشتي ساخته شد.

گچ بتا به دليل حلاليت بالا و زمان گيرش کوتاه به مصارف ساختماني مي رسد. قسمت اعظم گچ به عنوان پوشش داخلي ساختمانها مصرف مي شود.

گچ بتا از پخته شدن در دماي پايين و از دست دادن قسمتي از آب تبلور به دست مي آيد.

 

خواص گچ:

گچ علاوه بر دو خاصيت عمده ( زود گير بودن و ازدياد حجم به هنگام سخت شدن ) داراي خواص ديگري نيز هست از جمله آنکه گچ اکوستيک است. در آتش سوزي مقاوم مي باشد. ارزان و فراوان است. داراي رنگي سفيد و خوشآيند است.

 

زود گير بودن:

ملات گچ ازجمله ملاتهايي است که بسيار زود گير مي باشد و در حدود 10 دقيقه سخت مي گردد اين خاصيت به ما امکان مي دهد که تيغه هاي 5 سانتي متري و همچنين طاقهاي ضربي را که بايد قبل از چيدن هررديف آجر، رديفي که قبلا ًچيده شده است سخت شده و در جاي ايستا باشد با اين ملات بسازيم.

 

خاصيت ازدياد حجم:

گچ تنها ملاتي است که درموقع سخت شدن درحدود يک در صد به حجمش اضافه ميشود و پس از خشک شدن تقليل حجم پيدا نمي کند. - يک نوع سيمان انبساطي نيز به بازار عرضه شده است ولي درايران بطور معمول ساخته نمي شود. با استفاده از اين خاصيت است که ما مي توانيم سطوح وسيعي را با آن اندود کنيم زيرا اين اندود بعلت آنکه درموقع سخت شدن ازدياد حجم پيدا مي کند خلل و فرج خود را پر کرده و درآن ايجاد ترک و شکاف نميشود و درنتيجه حشرات نميتوانند در آنجا لانه کرده و بالاخره براي اندود داخل اطاقها کاملا ًبهداشتي مي باشد.

 

مقاومت در مقابل آتش سوزي:

با توجه به اينکه گچ سخت شده مانند سنگ داراي دو ملکول آب تبلور مي باشد اگر لايه گچ درمقابل حرارت ناشي از آتش سوزي قرار بگيرد اين آب تبلور دراثر حرارت دوباره از گچ جدا شده و بصورت يک لايه ازآب درمقابل آتش قرار گرفته و براق مدت دو تا سه ساعت مي تواند درمقابل سرايت آتش به فضاهاي ديگري مقاومت نمايد.

 

خاصيت اکوستيک بودن:

گچ درمقابل ارتعاشات صوتي رفتار مطلوبي دارد و تقريبا ًبين 60 الي 75 درصد اين ارتعاشات را بخود جذب نموده و مانع انعکاس آن مي شود و درنتيجه از ايجاد پژواک جلوگيري مي کنند اين حد جذب ارتعاش براي اطاقهاي زندگي و کلاسهاي درس و حتي سالناي کوچک کنفرانس کافي ميباشد. البته سالنهاي بزرگ اجراء موسيقي و يا تئاتر مي بايد با وسائل بهتري اکوستيک شوند.

 

ارزاني:

گچ بعلت ارزاني و سهل الحصول بودن درهمه کارگاههاي به مقدار کافي وجود داشته و مورد استفاده ميباشد بايد توجه نمود چنانچه گچ ازلحاظ قيمت گران باشد تا باين حد نمي تواند مورد استفاده و بهره برداري قرارگيرد.

 

خاصيت پلاستيک بودن:

ملات گچ بعلت خاصيت شکل پذيري فوق العاده اي که دارد مي توان با آن شکلها و نقش هاي زيبايي بوسيله هنر گچ بري بوجود آورد و بدينوسيله درفضاهاي ساختمان زيبايي مخصوص ايجاد کرد وهمچنين سطوح وسيعي رابا آن اندود نمود.

 

رنگ:

ملات گچ پس از مصرف و خشک شدن سفيد رنگ مي شود و اين سفيدي به ساختمان جلوه خوبي مي دهد و در نتيجه يکي از بهترين اندودهاي ساختمان مي باشد.

 

خاصيت رنگ پذيري گچ:

اندود گچ پس از خشک شدن تقريبا ًهرنوع رنگي را بخود مي پذيرد وبدينوسيله مي توانيم فضاهاي مورد استفاده خود رابه رنگ دلخواه خود رنگ آميزي نماييم و بدين جهت براي اندود فضاهاي داخل ساختمان مصالح مناسبي است.

 

تاريخچه گچ در ايران

شواهد باستانشناسي نشان مي دهند که تاريخ ساخت گچ به پيش از ساختن خشت و پخت آن به صورت آجر مي رسد. در قديمي ترين بناي دنيا، يعني اهرام ثلاثه مصر که قدمتي چهار هزار و پانصد ساله دارد، از گچ به عنوان ماده چسبنده مقاوم بعد از ازاره در بين سنگ ها و جهت کلاف سازي آنها استفاده شده است. يکي از کاربردهاي ويژه گچ، اندود کردن ديوارها و سطوح داخلي ساختمان ها است و هنر گچبري، اين آراستگي را به حد کمال و دلنوازي مي رساند.

به کار بردن تزئينات گچي در تزيين ديوارها، روش معمول در شهر هاي ايران و عراق بوده است. اولين مردمي که در ايران به اين کار دست زدند هخامنشيان و سپس ساسانيان بودند و اعراب در جريان فتوحات خويش، اين هنر را از آنها فرا گرفتند. هنرمندان دوره اموي به طور وسيعي کاخ ها را با گچبري منقوش برجسته تزئين مي نمودند. نمونه بسياري از اين گچبري ها در کاخ هاي «خربه? المفجر»، «الحير الغربي» و «المنيه» به کار برده شده است که گچبري هاي کاخ المنيه به واسطه در بر داشتن عناصر آدمي و حيواني در کنار تزئينات هندسي و گياهي، اهميت بيشتري دارد.

روش تزيينات گچي روي ديوارها، پس از به کار گيري خشت در بناها گسترش پيدا کرد و اين روش در کاخ هاي شهر سامرا رواج يافت. پايين ديوارها با ازاره گچي به ارتفاع حدود ??? سانتي متر پوشانده مي شد. اين گونه تزيينات در دو قصر جوسق و بلکوارا به کار رفته است.

مجموعه تزيينات کاخ هاي سامرا در مرحله اول طبيعي هستند اما در دوره بعد عناصر تزييني از طبيعت فاصله مي گيرند. در سومين مرحله، زمينه تزيينات عمق چشمگيري مي يابد که بهترين نمونه هاي آن در کاخ بلکوارا به چشم مي خورد.

در اين دوره، ابتکار پوشش سطح آن چنان کامل گرديد که تقريبا تمام زمينه را مي پوشاند و اين امر که براي نخستين بار در هنر اسلامي رواج يافت، اوج ترقي روش هاي تزييني به شمار مي رود و پس از آن در دنياي اسلام منتشر شد و از مهم ترين ارکان هنر اسلامي گرديد.

روش تزيينات گچي روي ديوارها از طريق حکومت طولوني از عراق به مصر انتقال يافت و نمونه هايي از آن در جامع طولون روي سطح داخلي و اطراف طاق ها و دور پنجره ها به کار برده شد.

هنرمندان دوره فاطمي، همچنان تحت تأثير تزيينات هنر ساساني (هنر رايج در دوره عباسي) بودند. تزيينات نقاشي گچي موجود در رواق قبله جامع الازهر از عناصر گياهي که از روش تزيينات طولوني و عباسي اقتباس گرديده، تشکيل يافته است ولي اختلاف در طريقه استفاده از آنهاست. همچنين نمونه هاي زيبايي از خط کوفي مشجر در کتيبه موجود زير سقف يافت مي شود.

در دوره فاطمي اهميت تزيينات خطي افزايش يافت و به کار گيري خط کوفي مشجر روي زمينه هاي برگدار اشکال گياهي انتشار يافت.

در دوره ايلخاني، هنر گچبري به سرحد کمال مطلوب رسيد. به وجود آمدن محراب هاي گسترده با انواع خطوط به ويژه گونه هاي مختلف کوفي، به کار گيري انواع گره هندسي با نقوش اسليمي طوماري و اسليمي ماري در لا به لاي کتيبه و اسپرهاي خط با گل و برگ هاي پهن و نيز گودي و برجستگي نقوش، موجب تحولي عظيم و خلق شاهکارهاي عظيم گچ بري در اين دوران شد.

تزيينات گچي معمول در دوره سلجوقي، در عصر ايلخاني به تدريج رو به دگرگوني رفت و پر بودن و شلوغي تزيينات تبديل به ويژگي گچبري اين دوران شد.

از زيباترين نمونه اين گونه تزيينات شلوغ، نقوش به کار رفته در مسجد حيدريه قزوين، جامع ورامين و محراب مسجد اروميه را مي توان نام برد. روش هاي متنوع کنده کاري روي گچ و شلوغي عناصر تزييني مختلف، در قرن هشتم جايگاهي خاص يافت. بهترين نمونه بيانگر اين تحول، محراب اولجايتو در مسجد جامع اصفهان است.

در دوره مماليک بحري، روش تزيين ديوار ها با نوار هاي گچي منقوش به عناصر نوشتني، روي زمينه تزيينات گياهي رايج گرديد که نمونه آن در بالاي پنجره مسجد «الظاهر بيبرس» مشاهده مي شود. زيباترين نمونه هاي گچي مملوکي، در پنجره هاي گچي مشبک موجود در جامع ديده مي شود که با اشکال هندسي همراه با شيشه هاي رنگين تزيين شده است. اين پنجره ها را حاشيه هايي مزين به عناصر برگ و شاخه و نوشته هاي کوفي در بر گرفته است.

دوره تيموري، عصر به وجود آمدن رسمي بندي و کار بندي هايي از قالب هاي گچي مقرنس و قطار بندي هاي گچي ارزشمند است.

به طور کلي، در هنر گچ بري اين دوران انواع خطوط کوفي مشجر، مزهر، معقد و مشبک و نيز خط هاي محقق، نسخ، ثلث، رقاع، تعليق و نستعليق و به خصوص از خط معقلي، استفاده فراوان شده است. از آثار فراوان اين دوره مي توان به مقرنس بندي هاي گچي ارزشمند سر در مسجد ميدان کاشان، قطار بندي هاي گچي مدرسه خرگرد در خواف و خطوط گچ بري شده در بقعه شيخ احمد جامي در تربت جام را نام برد.

در دوره صفوي، هنر گچ بري وارد روش هاي خاصي مي شود. به طوري که زيباترين مقرنس بندي هاي گچي با عناصر گوناگون به خصوص مقرنس هاي طاس و نيم طاس همراه با نقوش گل و گياه با انواع تيغه هاي گچي دالبري، زينت بخش کاخ هاي شاهي شده است.

در اين ميان مي توان به پديده هاي ارزشمند مقرنس قطار و کار بندي ها و يزدي بندي هاي گچي بسيار شگرف کاخ هشت بهشت، سر در بازار قيصريه اصفهان و به خصوص دالبر هاي تيغه منقوش از ظروف گوناگون همچون تنگ و سبو و مقرنس بندي هاي طاسه دار گچي در تالارهاي شاه نشين و موسيقي کاخ عالي قاپو و نيز خط گچبري ثلث بسيار ارزشمند در صفه درويش مسجد جامع همين شهر اشاره کرد.

 

مصرف پرلیت در گچ

توجه به پيشرفت تکنولوژي و تاثير آن در صنعت ساختمان امروزه استفاده از مصالح مدرن و جديد جايگاه خاصي در اين صنعت پيدا کرده است . پرليت يکي از موادي است که سالهاي قبل توسط کشور هاي پيشرفته شناسائي شده و در صنايع مختلف از جمله ساختمان بکار گرفته شده است. روي آوردن به استفاده از پرليت در صنعت ساختمان داراي اهميت و ويژه گيهاي منحصر به فرد است و از اين رو ميتوان کاربرد پرليت در ساختمان را به سه دسته زيرتقسيم بندي نمود.

الف ) سبک سازي

ب) عايق حرارتي و صوتي

ج) مصارف ديگر

 

الف) سبک سازي

ساخت بلوک هاي سبک ساختماني با کيفيت بالاتر از هر ماده ديگري براي تهيه بتن سبک و مطابق بالاترين استانداردهاي جهاني، پارتيشن هاي گچي پرليتي سبک، استفاده در ديوارهاي دوجداره (سيستم پوشش ديوارها) و پشت بامها، ديوارهاي غير حمال، کف اتاقها جهت کاهش بار مرده، افزايش عايق کاري ساختمان و کاهش مصرف هزينه هاي انرژي، آجر نسوز، ورقهاي نسوز، عايق پرليتي جهت جايگزيني به جاي يونوليت و پلي اورتان، آجرهاي پرليتي، پلاستر پرليت محصولاتي را که مي‌توان از پرليت منبسط شده براي صنايع ساختمان توليد نمود بشرح زير است.

 بتن آماده(مخلوط سيمان پرتلند و پرليت منبسط شده) براي انواع احتياجات ساختماني، براي استفاده در ملاتها، تهيه بتن‌هاي پرليتي، براي روکاري ساختمانها، حمامها و استخرهاي سرپوشيده و غيره 1. اندود آماده که از مخلوط پرليت و گچ حاصل مي‌شود و براي جايگزيني کاهگل در ساختمانها که استفاده از آن در ساختمانها به کمک پمپ و يا ماليدن بر روي ديوار اعمال مي‌شود و سرعت کار و صرفه جويي در تعداد کارگر در اين روش، قابل قياس با روشهاي سنتي نيست، اين ماده از نظر عايق بندي صدا و حرارت نيز بر مصالح سنتي ترجيح داده مي‌شود 2. تهيه پرليت مخلوط با مواد قيري براي پوشش سقفها 3. تهيه محصولات پرليتي براي عايق بندي لوله‌هاي آب گرم وسرد 4. تهيه پرليت منبسط شده براي کف اتاقها

 

ب) عايق حرارتي و صوتي

پرليت را مي‌توان به نسبتهاي مختلف با سيمان مخلوط کرد و از آن قطعه‌هاي سبک وزن تهيه کرد. ملات پرليت از ملات سيمان سبکتر ، هدايت گرمايي آن کم و جذب صداي آن بيشتر است. صفحات پرليتي را به کمک پرليت و يک ماده چسباننده نظير گچ مي‌توان تهيه نمود. اين صفحات وزن کم دارند و به عنوان عايقهاي خوب حرارتي و صوتي بکار مي‌روند. صفحات جذب صدا ، از مخلوط پرليت و آزبست پرس شده تهيه مي‌گردند معمولاً بسته به نوع و درجه حرارت عايقي از پرليت منبسط با دانه بندي هاي 0.5 تا 1 و 1 تا 4 ميليمتر استفاده مي شود. از آنجايي که پرليت يک عايق خارق العاده بوده و وزن سبک داشته و در مقابل آتش سوزي ،پوسيدگي و موريانه زدگي مقاوم مي باشد ، از آن به شرح زير استفاده مي شود.

  •  عايق سبک و پرکننده - سيمان پورتلند و خمير يا پلاستر سنگ گچ
  • عايق زير طبقات - عايق کردن سقف ها
  • آستر شومينه - ضد حريق نمودن
  • بلوک ها - عايق نمودن لوله ها

 

سيمان پورتلند و پلاستر سنگ گچ

از پرليت مي توان به عنوان ماده اي متراکم کننده و تقويت کننده سيمان پورتلند و پلاستر سنگ گچ در مصارف خارجي و مقاوم نمودن تيرها و ستون ها در مقابل حريق استفاده نمود. سابقاً پلاستر از مخلوط سنگ گچ و شن ساخته مي شد. اما مشکلي که در پلاستر شني ديده مي شد اين بود که در آتش، شن ها منفجر شده و ترک خورده و به آساني تخريب مي شدند. اما به عکس پلاستر پرليتي محصوليست که در حين سبکي، ضد حريق کامل مي باشد.

 

عايق زير طبقات

چرا از پرليت در عايق سازي استفاده مي شود؟ عايق زير طبقات پرليت، عايقي غير آلي بوده که فساد نيافته و به آساني مشتعل نشده و محلي مناسب براي اسکان موريانه ها نمي شود. ار آنجائي که PH آن خنثي است، در لوله کشي ها و سيم کشي هاي الکتريکي که در زير طبقات انجام مي شود خوردگي و سايش نيافته و به ميزان زيادي انتقال صدا از يک طبقه به طبقات ديگر و از طبقه به ديوارها و از سيستم لوله هاي زير طبقات را کاهش مي دهد. در مواردي که پرليت به عنوان عايق زير طبقات مورد استفاده قرار مي گيرد از مواد دفع کننده آب و کاهنده گرد و غبار که به طور خاص بدين منظور تهيه شده اند ، استفاده ميشود. از آن در: طبقات سيماني، طبقات آسفالتي، طبقات تخته ايي، استفاده مي شود.

 

عايق نمودن سقف

از مخلوط پرليت و سيمان پورتلند با آب ، عايقي سبک و محکم بدست مي آيد که از آن براي عايق نمودن سقف ها پاگرد طبقات ، سازه هاي سبک و بسياري از موارد ديگر استفاده مي شود.

 

مزاياي عايق نمودن سقف توسط پرليت:

  • ضد حريق
  • بالا رفتن درجه مقاومت در برابر حريق
  • سبک و دوام طولاني
  • کاهش انتقال صدا
  • عايقي فوق العاده
  • داشتن شيب براي دفع باران يا برف
  • وزن سبک
  • وزن آن چيزي در حدود 60% کمتر از پلاستر شني مي باشد

 

عايق گرمايي

مقاومت گرمايي آن چهار برابر بيشتر از پلاستر شني مي باشد بنابراين در سيستم هاي تهويه مطبوع نيز بدليل اين خاصيت مهمش (صرفه جويي) استفاده مي شود.

 

مقاومت در برابر آتش

ضدحريق و ضدسمي بودن آن چيزي درحدود 8 ساعت مقاومت در برابر حريق با حداقل وزن و ضخامت است.

 

کاهنده ميزان آلودگي صوتي

ساختار مشبک آن ، امکان بازتاب صوتي را به حداقل رسانده و با جذب صدا ميزان انتقال صدا ميان بخشها را به حداقل مي رساند.

 

ج) مصارف ديگر

در رنگ سازي ، پلاستيک ، لاستيک و عايق بندي فضاي خالي ديوارهاي دو جداره بکار مي‌رود. صفحات پرليتي را به کمک پرليت و يک ماده چسباننده نظير گچ مي‌توان تهيه نمود. اين صفحات وزن کم دارند و به عنوان عايقهاي خوب حرارتي و صوتي بکار مي‌روند. صفحات جذب صدا ، از مخلوط پرليت و آزبست پرس شده تهيه مي‌گردند.